سفر به هر شکلی صورت گیرد، پیوسته خطرها و مشکلاتی را نیز در پیش دارد.
به ویژه آنکه مسافر از خانه و میهن خود دور و از پشتوانه و حمایت خانواده محروم شده است.
با توجه به شرایط مختلف سفر و مشکلات مختلف مسافر در راه، سفر کردن شخص به تنهایی و بدون
همراه و همسفر، سفارش نمیشود. پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله در وصیت خود به امام علی علیهالسلام فرمودند:
ای علی! در هیچ سفری تنها خارج مشو؛ زیرا شیطان، یار شخص تنهاست و او از دو نفر دور است، ای علی! هرگاه
شخصی به تنهایی سفر کند به لغزش و گمراهی میافتد.
در روایتی از امام صادق علیهالسلام نیز میخوانیم:
لَعَنَ رَسُولُ اللّهِ صلیاللهعلیهوآله ثَلاثاً، اَحَدُهُم راکِبُ الْفَلاةِ وَحدَة.
رسول خدا صلیاللهعلیهوآله سه کس را نفرین کرد، یکی از آنها سوارهای است که در بیابان به تنهایی رهسپار شود.
پیام متن:
مسافری که از خانه و کشانه خود دور شده، برای تأمین آسایش و آرامش خویش در
سفر، باید همسفری را انتخاب کند تا از خطرهای جانی و مالی در امان باشد. در
روایتهای اسلامی نیز از تنها سفر کردن نهی شده است.
همنشینی و همراهی با گروه همسان
شایسته است افرادی که راه سفر را با هم طی میکنند، از نظر مالی، نفقه و گشاده دستی، همگن و همراه
هم یا دست کم به هم نزدیک باشند؛ زیرا همسفر شدن با کسی که از نظر مالی قویتر است، گاهی سبب
سرشکستگی انسان میشود. شخص برای فرار از خوار شدن، با توجه به سرمایه اندک خود، بیش از
توان مالیاش خرج میکند و در این اوضاع، به او ستم شده است.
از شهاب بن عبدریه روایت شده است:
به امام صادق علیهالسلام گفتم: تو مرا میشناسی و از گشاده دستی و بخشندگی من بر برادران مؤمنم باخبر هستی، آیا جایز
است با گروهی در راه مکه همراهی کنم و بر آنها بذل و بخشش کنم؟ امام علیهالسلام فرمود: ای شهاب! چنین مکن. اگر تو
گشاده دستی کنی و زیاد خرج کنی و آنها نیز چنان کنند. برایشان ستم کردهای و اگر آنها قادر نباشند و از خرج کردن
بپرهیزند، آنها را خوار کردهای. پس با افراد هم شأن و همانند خود همراهی و دوستی کن!
امام موسی کاظم علیهالسلام ، نیز سفارش کرده است:
إذا صَحِبْتَ فَأَصحَب لَخوَکَ وَ لا تُصحِبَنَّ مَن یَکفیک فَإِن ذلک وَزَلَّةٌ لِلمؤمِنِ.
با کسی دوست و هم صحبت شو که هم شأن تو باشد، نه کسی که خرج تو را دهد که این، مذلت مومن است.
پیام متن:
برای حفظ ارزشهای انسانی، بایسته است مسافر مسلمان، همسفر خود را از کسانی
برگزیند که از نظر مالی نزدیک به هم و از نظر علم و فضیلت، با همراهان خود
هماهنگ و همفکر باشد.
همنشینی با آنکه زینت انسان است
از جمله آداب سفر، این است که انسان، همنشین و همراه خود را از کسانی برگزیند که اخلاقی آراسته به
نیکیها، خوب و سالم دارند و از نظر خلق و خو الگو بوده و شیوه رفتاری و مرام آنها آموزنده باشد.
همنشین انسان باید زینت او باشد و خود، با افراد پست و فرومایه همنشین نشود. تا سبب کاهش
شأن و جایگاه انسان شود. سخن امام صادق علیهالسلام در اینباره بیان کننده این ویژگی همسفر است:
إصْحَب مَن تَتَزَیَّنُ بِهِ ولا تَصحَب مَنْ یَتَزَیَّنُ بِکَ.
با کسی سفر کن که زینت و افتخار تو باشد، نه آنکه تو زینت او باشی.
بقیه اداب مسافرت در ادامه مطلب
اینجانب